P1015924
P1015922
P1015899

Baş dönmesine yol açan bir çok sebep olabilir. Denge sistemimiz gözler, serebellum (beyincik), eklemler ve kaslar (derin duyu) ve iç kulağın kontrolü altındadır. Vertigo etrafındaki cisimlerin dönme veya hareket halüsinasyonudur. İç kulakta, yarım daire kanalları (semisircular canal; SCC) adı verilen baş ve vücudun hareketini algılayan hareket  sensörleri bulunur. İç kulak hastalığına bağlı baş dönmelerinde, beyin iç kulaktan değişken ve gözlerin gördüğünden uyumsuz bilgiler alır. Buna neden olan bir çok iç kulak hastalığı vardır. Bunların en sık görülenleri aşağıda sıralanmıştır.

 

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo: Ani baş hareketleri ile tetiklenen veya yatarken ve kalkarken oluşan saniyeler süren etrafın döndüğü baş dönmesi ile karakterizedir. Baş dönmesinin en sık nedenidir.

 

Enfeksiyon: Denge sinirini etkileyen viral enfeksiyonlar (vestibuler nörinit) şiddetli ve günler süren baş dönmesi atağı oluşturabilir. Eğer işitme kaybınız da varsa labirentit olmuş olabilirsiniz.

 

Meniere Hastalığı: İç kulak sıvılarının aşırı üretimi veya yetersiz emiliminden kaynaklanan bir hastalıktır.  Saatler süren ataklar halinde gelen baş dönmesi ile karakterizedir.  Ek olarak kulağınızda dolgunluk hissi, çınlama ve işitme kaybı oluşabilir.

 

Migren: Migreni olan hastalar bazen baş dönmesi atakları yaşayabilir. Bu ataklar baş ağrısı ile birlikte olmayabilir. Bu baş dönmesi atakları dakikalar veya saatler sürebilir. Bu hastaların ışık ve sese toleransları azdır.

 

Akustik Nörinom: Denge sinirinden kaynaklanan iyi huylu bir tümördür. Tek taraflı işitme kaybı, baş dönmesi ve dengesizlik görülebilir.

 

Bazı nörolojik hastalıklar MS (Multiple Skleroz) ve ilaçlar (epilepsi ilaçları, antidepresanlar veya kan basıncını aşırı düşüren ilaçlar) baş dönmesine neden olabilir. Ayrıca beyindeki damar tıkanıklıkları ve kanamalar baş dönmesi ve dengesizlik hissine yol açabilir. Bu sık görülen hastalıklar dışında dengesizliğe ve baş dönmesine neden olan nadir görülen nörolojik hastalıklar da mevcuttur. Bu nedenle denge testlerinizde santral (beyinle ilgili) bulgular varsa hekiminiz nöroloji konsültasyonu yapacaktır.

 

Doktorunuza başvurduğunuzda önce kulak muayenesi yapılacaktır. Bazen kronik kulak enfeksiyonları iç kulağa hasar vererek baş dönmesine yol açabilir. Hekiminiz göz hareketlerinizi, yürüme ve dengenizi kontrol etmek için bir dizi muayene yapacaktır. Eğer işitme ile ilgili sorunlar varsa işitme testleri istenebilir. Ayrıca denge ve baş dönmesi laboratuvarında bazı testler  yapılacaktır (Video Elektronistagmografi, Video Head Impulse Testi, Kalorik Testler, Posturografi). Bu testler hastalığın tanısını koymak ve takibini yapmak için gereklidir. Bu testler baş hareketleri ile gözler arasındaki refleks bağlantıları ölçen çok hassas testlerdir. Problemin iç kulakla veya denge sisteminin merkezi bağlantıları ile ilgili olup olmadığı konusunda ve izlenecek tedavi yöntemi konusunda doktorunuza önemli ipuçları verir. Doktorunuz şüphelendiği hastalıklar doğrultusunda Bilgisayarlı Tomografi veya MR (Manyetik Rezonans İncelemesi) isteyebilir.

 

Prof. Dr. Mete İŞERİ